Dilun, dimeurzh, ... : passé ou futur ?Suivant l'endroit [1], ou les enseignements, il est dit que "dilun" serait indifférement "lundi dernier" ou "lundi qui vient". Or [2] il y a[vait] un moyen de distinguer les deux : l'utilisation d'a-benn (au* moment de) comme souligné dans la chanson "a-benn dilun me 'yay d'ar foer" [3] (ici, techno mais chanté plus traditionnellement par Yann-Fañch Kemener dans "Dibedibedañchaou : Kanaouennoù ha rimadelloù evit ar vugale" et beaucoup plus enthousiasment par Erwan ar Gad Rouz), voire même il est chaudement demandé de mettre "a-benn" par endroits (dont ici)
. Ken a vo a-benn disul ['benn disul] : à dimanche prochain
(à peu près littéralement : jusqu'à que sera le moment de dimanche)
. Gwelet em eus Ann dimeurzh : j'ai vu Anna mardi dernier.
on a ainsi et autrement
. A-benn dilun (lundi prochain), dilun a zoned (lundi qui vient), dilun kentañ (premier lundi qui arrive)
. Dilun (lundi dernier), dilun diwezhañ (dernier lundi), dilun tremenet (lundi passé)
Ar ganaouenn, (kanaouenn, benel : chanson, féminin)
A-benn dilun me ’ yay d'ar foar
ha me ’ brenay ur c'hog,
Ha kokokok a lâray ma c'hog
ha ko-kokerikero !
A-benn dimeurzh me ’ yay d'ar foar
ha me ’ brenay ur yar,
Ha kakakak a lâray ma yar,
ha kokokok a lâray ma c'hog,
ha ko-kokerikero !
'-Benn dimerc'her me ’ yay d'ar foar
ha me ’ brenay ur c'hazh,
Ha miaou miaou miaou a lâray ma c'hazh
ha kakakak a lâray ma yar
ha kokokok a lâray ma c'hog
ha ko-kokerikero !
... diriaou, digwener, disadorn ha disul (en changeant d'animal) koooo'kokerikero !
* de même que "dont da benn a" (réussir, venir au bout de) serait plus judicieux[2] que "dont a-benn da" (cf un autre post), peut-être a-t-on eu "mont da-benn dilun" (aller au moment (de) lundi) changé en ".. a-benn" (les deux ne se différenciant que si sandhi* "mont t'a..")
1 : https://arbres.iker.cnrs.fr/index.php?title=A-benn2 : https://www.skolvreizh.com/produit/le-breton-des-dialectes-a-la-langue-ecrite/3 : https://www.youtube.com/watch?v=ion0HrhumLo29/30
Intéressé.e pour découvrir ou apprendre le breton autour de Moelan ?
voir notre association www.pregomp-molan.bzh
#brezhoneg #bzhg #kehelandeiz